Wyobraźcie sobie, że w świecie, który pędzi z hiperprędkością, ktoś nagle naciska przycisk „slow”. W rzeczywistości, gdzie dziecięce ekrany krzyczą agresywnym neonem, ktoś zaprasza nas do krainy spokoju, wyciszenia, koncentracji. Co jednak najważniejsze, nie jest to utopia dla marzycieli – serial „Baczne Oczka”, najnowszy projekt legendarnego Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej, to absolutnie fenomenalna i nieoczywista produkcja.
„Baczne Oczka” to pozycja ważna społecznie, a przez dobór grupy docelowej wręcz unikalna na skalę światową. Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej stworzyło coś, co wykracza poza ramy czystej rozrywki. To animacja zaprojektowana z myślą o dzieciach z deficytem wzroku – grupie widzów do tej pory niemal całkowicie pomijanej przez twórców popkultury. Ten serial ma szansę wypełnić gigantyczną lukę w ofercie kulturalnej dla dzieci ze szczególnymi wyzwaniami rozwojowymi, udowadniając, że inkluzywność w mediach to nie tylko modne hasło, ale realna potrzeba.
Nowy wymiar widzenia – Ślimak Mak i Biedronka Onka
W tym właśnie kontekście dobór bohaterów nabiera głębokiego sensu, dodatkowego znaczenia. Ślimak Mak i Biedronka Onka są nie tylko uroczy – oni są zaprojektowani tak, by być widzialni, to znaczy zauważalni. Dla dziecka z dysfunkcjami wzroku tradycyjne, przeładowane detalami animacje są często nieczytelnym szumem symboli. Bielska ekipa artystów, edukatorów i producentów postawiła na wysoki kontrast, wyraziste barwy i uproszczone formy, dzięki którym oko dziecka może łatwiej skupić się na kluczowych elementach narracji.
Animacja przenosi nas w świat pełen zabawnych przygód. Bohaterowie tworzą zgrany duet. Dzięki współdziałaniu i pomysłowości rozwiązują różne zagadki i pokonują napotykane trudności. Tematyka serialu jest uniwersalna – dotyczy spraw i problemów, z którymi dzieci spotykają się na co dzień. Każdy odcinek to osobna historia, ale wspólnym mianownikiem są bohaterowie oraz głos narratora, który wspiera małego widza w interaktywnej zabawie.
Dostosowanie obrazu do potrzeb dzieci z deficytem widzenia było dla twórców niezmiernie ważnym zadaniem. Projekt od samego początku był tworzony pod nadzorem merytorycznym Joanny Homel – tyflopedagoga i terapeutki z wieloletnim doświadczeniem, która zapraszała do konsultacji również swoich podopiecznych.
Dodatkowo Studio Filmów Rysunkowych zleciło badania laboratoryjne, oceniające dostępność odcinka pilotażowego serialu w kontekście odbioru animacji przez dzieci z różnymi dysfunkcjami wzorku oraz wyzwaniami rozwojowymi.
Interaktywna przygoda: Gra, która otwiera nowe światy
Ale serial to dopiero początek. Prawdziwa rewolucja dzieje się w momencie, gdy dziecko kładzie palec na ekranie tabletu. Gra komputerowa „Baczne Oczka” to edukacyjna przygoda skrojona pod konkretnego odbiorcę: maluchów w wieku 3–5 lat. Zabawa kreatywna, interesująca technicznie, ale przede wszystkim wartościowa w kontekście edukacji i rozwoju wyobraźni oraz umiejętności psychologicznych.
To, co czyni ten tytuł wyjątkowym, to fakt, że projektanci z SFR i deweloperzy gry nie potraktowali dysfunkcji wzroku jako ograniczenia, ale jako wyzwanie projektowe. Dzięki prostym zasadom i czytelnym elementom wizualnym, gra wspiera rozwój percepcji, koncentracji oraz koordynacji. Co najważniejsze – twórcy zrobili to w sposób tak atrakcyjny, że dzieci bez trudności rozwojowych bawią się równie dobrze. To kwintesencja projektowania uniwersalnego.
Co czeka nas na łące Maka i Onki?
Rozgrywka przenosi gracza na interaktywną mapę świata znanego z ekranu telewizora. To bezpieczna, cyfrowa piaskownica, w której dziecko nie jest karane za błędy, a nagradzane za ciekawość.
- Mini-gry z sensem: Zamiast bezmyślnego klikania, maluchy mierzą się z zadaniami takimi jak wyszukiwanie konkretnych roślin (trening spostrzegawczości), układanie puzzli czy budowanie mostów (logika i planowanie).
- Artystyczna ekspresja: Kolorowanki pozwalają na zabawę barwami, co dla dzieci słabowidzących jest świetnym ćwiczeniem rozróżniania kontrastów.
- System nagród: Zdobywanie trofeów i odblokowywanie kolejnych odcinków serialu tworzy spójną pętlę zaangażowania. Dziecko chce wiedzieć, co u Maka i Onki, więc chętniej podejmuje wyzwania zręcznościowe.
Trening przez zabawę – coś więcej niż piksele
W czasie rozgrywki można wykorzystać potężne narzędzie wspierające terapię widzenia. Wyszukiwanie obiektów na mapie czy zadania logiczne to w rzeczywistości zakamuflowane ćwiczenia ortoptyczne, podane w najbardziej przyswajalnej formie – radosnej zabawy z ulubionymi bohaterami.
To podejście sprawia, że „Baczne Oczka” stają się pomostem – popkulturowym portalem. Dzieci pełnosprawne uczą się dzięki nim uważności, a dzieci z deficytami wzroku w końcu dostają produkt, który nie wyklucza ich z cyfrowego świata.
Gra została wyprodukowana w 2025 roku przez Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej dzięki dofinansowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a wykonawcą gry została wybrana firma Medway sp. z o.o. Gra będzie miała swoją premierę w 2026 roku i planowane wydanie na kilku globalnych platformach: Windows – Steam (PC), macOS – Steam (Mac), iOS – App Store (tablety), Android – Google Play (tablety).
Artyści z Bielska-Białej wyznaczają standardy
Studio Filmów Rysunkowych przypomina nam, po co w ogóle wymyślono animację i gry: by opowiadać historie, które łączą. „Baczne Oczka” to projekt odważny, mądry i niesamowicie potrzebny. Pokazuje, że nowoczesna popkultura może być czuła na potrzeby tych, którzy zazwyczaj zostają w cieniu.
To już nie jest tylko powrót legendy. To narodziny nowej jakości, która – miejmy nadzieję – otworzy oczy (te baczne i te nieco słabsze) całemu rynkowi rozrywki dziecięcej. Bielsko znów uczy nas, jak patrzeć, żeby widzieć więcej.
